Kenniscentrum
Kennis uit de praktijk, vrij te lezen
Artikelen voor ouders, jongeren en professionals over de thema's waar wij dagelijks mee werken. Geschreven vanuit de praktijk, zonder jargon.
100 artikelen
- Systeemwerk
De noodzaak van een systeemgerichte aanpak
Een jeugdige staat nooit op zichzelf. Achter elk type gedrag schuilt een gezinssysteem, een geschiedenis en ingesleten interactiepatronen.
7 min lezen - Vaderschap
Vaderbetrokkenheid, en waarom het verschil maakt
Een betrokken vader verandert de ontwikkelingskansen van een kind. Toch is de vader in veel hulpverleningsdossiers een voetnoot.
6 min lezen - Trauma
Intergenerationeel trauma doorbreken
Patronen die van generatie op generatie worden doorgegeven zijn hardnekkig, maar niet onvermijdelijk.
7 min lezen - Trauma
Trauma herkennen bij jongeren die het niet vertellen
Boosheid, uitval en onverschilligheid zijn vaak de zichtbare kant van iets dat nooit is uitgesproken.
6 min lezen - Systeemwerk
Wanneer het systeem de hulp in de weg staat
Vijf instanties, vier plannen en niemand die de regie voert. Zo raakt een gezin verder van hulp af.
6 min lezen - Cultuur
Caribische jongeren in Nederland: tussen twee verwachtingen
Thuis gelden andere regels dan op school en op straat. Die spagaat vraagt om begeleiding die beide werelden kent.
7 min lezen - Gedrag
Straatcultuur begrijpen zonder haar te romantiseren
De straat biedt status, geld en bescherming. Wie dat niet erkent, kan er ook geen alternatief tegenover zetten.
6 min lezen - Onderwijs
Schooluitval vroeg signaleren
Voordat een jongere afhaakt, geeft hij maandenlang signalen af. Die signalen zijn te lezen.
5 min lezen - Gezinnen
Armoede en opvoeden: de stille rem
Geldzorgen vragen zoveel aandacht dat er weinig ruimte overblijft voor de dagelijkse opvoeding.
6 min lezen - Opvoeden
Gedeeld ouderschap na een scheiding
Kinderen lijden zelden onder de scheiding zelf, maar onder het conflict dat erna doorgaat.
6 min lezen - Gezinnen
Alleenstaande ouders ondersteunen
Wie de opvoeding grotendeels alleen draagt, heeft geen behoefte aan adviezen maar aan ontlasting.
5 min lezen - Migratie
De taalbarrière in de hulpverlening
Een gesprek in de tweede taal verandert niet alleen de woorden, maar ook de verhoudingen.
5 min lezen - Identiteit
Migratie en identiteit bij jongeren
Wie ben je als je in twee landen half thuis bent? Die vraag zit onder veel gedrag dat lastig wordt genoemd.
6 min lezen - Justitie
Justitiële nazorg die standhoudt
De eerste twee weken na detentie bepalen grotendeels of een jongere terugvalt.
6 min lezen - Gemeenten
Gemeenten en vastgelopen casuïstiek
Een klein aantal gezinnen vraagt een groot deel van de capaciteit. Daar valt het meeste te winnen.
6 min lezen - Opvoeden
Grenzen stellen zonder machtsstrijd
Hoe strenger de straf, hoe kleiner het effect. Voorspelbaarheid werkt beter dan zwaarte.
5 min lezen - Systeemwerk
De eerste vijftien minuten van een huisbezoek
Aan de deur wordt bepaald of een traject kans van slagen heeft. Daar begint het echte werk.
5 min lezen - Jongeren
Wat werkt bij jongeren die alle hulp weigeren
Zorgmijding is bijna nooit onwil. Het is een reactie op eerdere teleurstelling.
6 min lezen - Cultuur
De rol van oma in Caribische gezinnen
Wie het gezag in een gezin verkeerd inschat, praat maanden met de verkeerde persoon.
5 min lezen - Onderwijs
Verzuim is een symptoom, geen diagnose
Achter elk verzuimdossier zit een reden die zelden in het dossier staat.
5 min lezen - Systeemwerk
Wanneer schaal je op naar Veilig Thuis
Opschalen is geen falen van de begeleiding, maar soms de enige juiste stap.
6 min lezen - Vaderschap
Mannen praten anders over hulp
Een gesprek naast elkaar levert vaak meer op dan een gesprek tegenover elkaar.
5 min lezen - Systeemwerk
Een plan dat het gezin zelf kan lezen
Een plan van veertien pagina's in vakjargon is geen plan maar een verantwoording.
4 min lezen - Gedrag
Sociale media en groepsdruk
Wat vroeger op straat gebeurde, gebeurt nu ook in gesloten groepschats.
5 min lezen - Jongeren
Financiële zelfstandigheid voor jongvolwassenen
Achttien worden betekent in Nederland ineens volledig verantwoordelijk zijn.
5 min lezen - Gemeenten
De overgang van jeugdhulp naar volwassenzorg
Op de achttiende verjaardag stopt de jeugdhulp, maar de problematiek niet.
6 min lezen - Cultuur
Wat cultuursensitief werken niet is
Cultuursensitief werken is geen lijst met kenmerken per bevolkingsgroep.
5 min lezen - Gezinnen
Broers en zussen in een multiprobleemgezin
Het kind dat geen problemen geeft, krijgt vaak de minste aandacht.
5 min lezen - Justitie
Signalen van uitbuiting en criminele inzet
Jongeren worden geronseld met kleine klusjes en dure cadeaus.
6 min lezen - Mentale gezondheid
Van diagnose naar dagelijks functioneren
Een diagnose verklaart iets, maar verandert op zichzelf niets in de dagelijkse routine.
5 min lezen - Onderzoek
Evalueren en afronden zonder gat
Een traject stopt niet op de einddatum, maar op het moment dat het gezin het zelf draagt.
5 min lezen - Gemeenten
Samenwerken met woningcorporaties
Overlast en huurachterstand zijn vaak de eerste zichtbare signalen van een gezin in nood.
5 min lezen - Systeemwerk
Vertrouwen opbouwen bij zorgmijdende gezinnen
Wantrouwen is meestal aangeleerd. Het is ook weer af te leren, maar langzaam.
5 min lezen - Gemeenten
De eerste honderd dagen van een nieuwe wijkaanpak
Een wijkaanpak die begint met een projectplan begint verkeerd.
6 min lezen - Opvoeden
Als ouders elkaar tegenspreken
Een kind dat twee verschillende antwoorden krijgt, kiest het antwoord dat hem uitkomt.
5 min lezen - Onderwijs
Wat scholen mogen verwachten van jeugdhulp
Scholen weten vaak niet waar hun verantwoordelijkheid ophoudt en die van de hulpverlening begint.
5 min lezen - Jongeren
Jongeren en werk: de eerste baan als keerpunt
Werk geeft ritme, geld en een reden om op te staan. Precies wat de straat ook biedt.
5 min lezen - Mentale gezondheid
Rouw en verlies in gezinnen
Een sterfgeval in de familie verandert de rollen in een gezin, soms jarenlang.
5 min lezen - Vaderschap
De vader die terugkomt na detentie
Thuiskomen is voor een gezin niet alleen opluchting, maar ook een nieuwe ordening.
6 min lezen - Gezinnen
Opvoeden met weinig ruimte in huis
In een klein huis met vier kinderen is privacy een schaars goed.
4 min lezen - Jongeren
Meiden in beeld: onzichtbare problematiek
Meiden vallen minder op in de statistieken en daardoor ook in de hulpverlening.
5 min lezen - Systeemwerk
Hoe je een casusoverleg effectief maakt
Een overleg zonder besluit is een uur van acht professionals dat niemand terugkrijgt.
4 min lezen - Onderwijs
Preventie begint op de basisschool
Het gedrag dat in groep zeven zichtbaar wordt, is in klas drie een dossier.
5 min lezen - Onderzoek
De kracht van een vaste begeleider
Van alle factoren die het resultaat bepalen, is continuïteit van persoon de sterkste.
4 min lezen - Gedrag
Omgaan met agressie in het gezin
Escalatie verloopt volgens een patroon, en een patroon is te onderbreken.
5 min lezen - Cultuur
Religie en gemeenschap als hulpbron
Voor veel gezinnen is de kerk of de gemeenschap eerder een steun dan een instantie.
5 min lezen - Mentale gezondheid
Wachtlijsten en wat je in de tussentijd doet
Maanden wachten op specialistische zorg hoeft geen verloren tijd te zijn.
4 min lezen - Onderzoek
Resultaten meten in het sociaal domein
Wat je meet, bepaalt wat je doet. Slechte indicatoren sturen goede hulp de verkeerde kant op.
6 min lezen - Gezinnen
De eerste week na een uithuisplaatsing
Een uithuisplaatsing is geen eindpunt. Wat er in de eerste week gebeurt, bepaalt of terugkeer nog in beeld blijft.
5 min lezen - Jongeren
Wat een jongere bedoelt met: ik red me wel
Die zin sluit een gesprek af en opent er tegelijk een. Het is zelden een mededeling over zelfredzaamheid.
4 min lezen - Opvoeden
Huisregels die standhouden
Regels werken pas als ze te handhaven zijn op een slechte dag, niet alleen op een goede.
4 min lezen - Onderwijs
De rol van de mentor op school
Voor veel jongeren is de mentor de enige volwassene op school die hen bij naam kent. Dat is meer waard dan een dossier.
5 min lezen - Migratie
Vaders zonder verblijfsstatus
Zonder papieren is elke stap richting de overheid een risico. Dat maakt betrokken vaderschap ingewikkeld, niet onmogelijk.
5 min lezen - Systeemwerk
Een gezin met tien hulpverleners
Hulp stapelt zich makkelijker op dan zij afgebouwd wordt. Op enig moment is de agenda het probleem geworden.
5 min lezen - Opvoeden
Praten over geld met je kind
Kinderen voelen financiële spanning ook zonder uitleg. Zwijgen beschermt hen niet, het laat hen raden.
4 min lezen - Justitie
Jongeren in de jeugdinrichting bezoeken
Binnen de muren wordt de basis gelegd voor wat er buiten gebeurt. Wie pas belt na de vrijlating, is te laat.
5 min lezen - Cultuur
De tolk die familie is
Een neef die vertaalt lijkt praktisch. Het verandert wel wat er gezegd wordt en wat verzwegen blijft.
4 min lezen - Jongeren
Wanneer een jongere dakloos dreigt te raken
Bankslapen valt buiten de statistieken en binnen de realiteit van veel jongvolwassenen.
5 min lezen - Gemeenten
Beleid dat de uitvoering helpt
Goede plannen sneuvelen in de uitvoering wanneer niemand heeft gevraagd wat een consulent op dinsdagochtend nodig heeft.
5 min lezen - Mentale gezondheid
De jongere die alles goed doet
Perfect functioneren kan een vorm van overleven zijn. Wie nooit opvalt, krijgt zelden hulp.
4 min lezen - Systeemwerk
Gezag en informatie: wie mag wat weten
Onduidelijkheid over informatierechten leidt tot conflicten die niets met het kind te maken hebben.
5 min lezen - Gezinnen
Schaamte als rem op hulp
Veel gezinnen vragen niet om hulp omdat zij bang zijn beoordeeld te worden als ouder.
4 min lezen - Onderzoek
De eerste honderd dagen van een jongerencoach
Wat een nieuwe coach in de eerste maanden doet, bepaalt of hij over een jaar nog wordt binnengelaten.
5 min lezen - Mentale gezondheid
Als de diagnose het gesprek overneemt
Een label kan verklaren, maar het kan ook alles wat een jongere doet gaan verklaren.
4 min lezen - Gezinnen
Moeders die alles dragen
In veel gezinnen is één vrouw het hele systeem: kostwinner, opvoeder, mantelzorger en bemiddelaar.
4 min lezen - Gedrag
Wat doe je als een jongere liegt
Liegen is meestal een strategie om straf, schaamte of teleurstelling te vermijden, geen karakterfout.
4 min lezen - Cultuur
Een gezinsplan in vier talen
Een plan dat een ouder niet kan lezen, is geen plan maar een verplichting.
4 min lezen - Justitie
Jongeren en snel geld online
Geldezel worden begint zelden met criminaliteit. Het begint met een appje van een bekende.
5 min lezen - Vaderschap
De vader in het schoolgesprek
Als de uitnodiging altijd naar moeder gaat, is de vader niet afwezig maar niet gevraagd.
4 min lezen - Onderwijs
Signalen van huiselijk geweld op school
Kinderen vertellen zelden wat er thuis gebeurt. Zij laten het zien op momenten dat niemand oplet.
5 min lezen - Gemeenten
De kosten van te laat ingrijpen
Elke maand dat een situatie doorloopt, wordt de inzet die nodig is zwaarder en duurder.
5 min lezen - Gedrag
Broers die de buurt in gaan
Als de oudste afglijdt, kijkt de jongste mee. Preventie begint bij het gezin, niet bij de groep.
4 min lezen - Systeemwerk
De waarde van een warme overdracht
Een dossier draagt informatie over. Alleen een mens draagt vertrouwen over.
4 min lezen - Cultuur
Wat werkt bij eergerelateerde spanning
Bij spanningen rond eer en reputatie is snel handelen belangrijk, en luid handelen gevaarlijk.
5 min lezen - Gedrag
Dagritme als eerste interventie
Voor gedrag verandert, verandert het ritme. Slapen, eten en opstaan zijn geen randvoorwaarden maar de kern.
4 min lezen - Migratie
De jongere die de tolk van het gezin is
Wie op zijn veertiende de post van het gezin regelt, groeit sneller op dan goed voor hem is.
4 min lezen - Systeemwerk
Als hulpverlening een machtsstrijd wordt
Zodra een gezin zich verzet, groeit de neiging tot druk. Precies dan stagneert het traject.
5 min lezen - Jongeren
Sport als ingang
Op het veld gelden regels die een jongere accepteert van een trainer, maar niet van een hulpverlener.
4 min lezen - Trauma
De nazorg na een ingrijpende gebeurtenis
Na een schokkende gebeurtenis is de aandacht groot en kort. De behoefte aan steun begint pas daarna.
5 min lezen - Justitie
Werk zoeken met een strafblad
Een verleden op papier sluit deuren. De vraag is welke deuren wél opengaan en hoe je daar binnenkomt.
5 min lezen - Onderwijs
Een ouderavond die wel werkt
Scholen klagen over lage opkomst. Meestal is de opzet het probleem, niet de betrokkenheid.
4 min lezen - Gemeenten
Vertrouwenspersonen in de wijk
Elke wijk heeft mensen bij wie bewoners vanzelf aankloppen. Zij staan zelden op een organogram.
4 min lezen - Trauma
Kinderen die getuige zijn van geweld
Meekijken is meemaken. Kinderen die geweld tussen ouders zien, dragen daar de gevolgen van.
5 min lezen - Onderzoek
De grens tussen meeleven en overnemen
Een hulpverlener die alles regelt, maakt een gezin afhankelijk in plaats van sterker.
4 min lezen - Vaderschap
Wat vaders zeggen als niemand meeluistert
In individuele gesprekken vertellen vaders iets anders dan in het bijzijn van de moeder of de instantie.
4 min lezen - Opvoeden
Een veilige thuisbasis na een scheiding
Twee huizen hoeven niet hetzelfde te zijn. Op een paar punten moeten ze wel gelijk zijn.
4 min lezen - Justitie
Hoe je een jongere voorbereidt op een zitting
Een zitting is voor een jongere onbekend terrein. Wie weet wat er gebeurt, reageert anders.
4 min lezen - Onderwijs
De overstap naar het mbo
Meer vrijheid, minder toezicht en een grotere school. Voor kwetsbare jongeren is dit het moment van uitval.
4 min lezen - Systeemwerk
Wat doe je als ouders de deur niet opendoen
Niet opendoen is een boodschap. De vraag is welke, en wat je daarna doet.
4 min lezen - Gezinnen
De invloed van een verhuizing op een kind
Een verhuizing lost soms een woonprobleem op en creëert tegelijk een nieuw sociaal probleem.
4 min lezen - Mentale gezondheid
Jongeren met een licht verstandelijke beperking
Zij begrijpen de woorden en overzien de gevolgen niet. Dat wordt vaak verward met onwil.
5 min lezen - Justitie
Het gesprek met de wijkagent
Een goede relatie met de wijkagent kan een jongere jaren schelen. Een slechte kost precies zoveel.
4 min lezen - Cultuur
De vaderrol in Caribische gezinnen
Vaderschap krijgt niet overal dezelfde invulling. Wie de norm van het kerngezin oplegt, mist de kern.
5 min lezen - Onderzoek
Leren van casussen die mislukten
Elke organisatie evalueert successen. De echte informatie zit in de trajecten die stukliepen.
4 min lezen - Jongeren
De eerste keer alleen wonen
Een eigen woning is een mijlpaal en een risico. Zonder oefening loopt het binnen een jaar mis.
4 min lezen - Gemeenten
Als een gezin verhuist naar een andere gemeente
Bij een verhuizing over de gemeentegrens valt de hulp vaak stil, precies op het verkeerde moment.
4 min lezen - Gedrag
Boosheid bij jongens: wat eronder zit
Boosheid is voor veel jongens de enige emotie die veilig genoeg voelt om te tonen.
4 min lezen - Systeemwerk
De kracht van kleine afspraken
Grote doelen motiveren op papier. Kleine afspraken veranderen een week.
4 min lezen - Identiteit
Wat professionals vergeten te vragen
De vragen over problemen zijn standaard. De vragen over wat iemand draagt, worden zelden gesteld.
4 min lezen - Mentale gezondheid
Samenwerken met de huisarts
De huisarts is vaak de eerste en soms de enige die een gezin vertrouwt.
4 min lezen
Over het kenniscentrum
De artikelen zijn geschreven vanuit de dagelijkse praktijk van Family Control. Zij vervangen geen diagnose of behandeling, maar geven inzicht in wat wij tegenkomen en wat in de praktijk werkt. Overname van teksten mag met bronvermelding.
Contact
Een thema bespreken
Wilt u over een van deze onderwerpen een lezing, workshop of consultatie? Laat het ons weten.